به گزارش ثریا - حمیدرضا خان‌محمدی، در نشستی با موضوع تبیین برنامه‌های کلان این سازمان گفت: تبیین خدمات انجام‌شده اهمیت زیادی دارد، اما آنچه پررنگ‌تر دیده می‌شود نواقص است و ما موظفیم با تمام توان برای رفع آن‌ها حرکت کنیم.

وی با اشاره به مقایسه وضعیت فضاهای آموزشی پیش و پس از انقلاب گفت: در سال ۵۷ سرانه فضای آموزشی حدود ۱.۵ متر مربع بود و با وجود رشد چشمگیر جمعیت دانش‌آموزی، امروز بیش از ۷۰ میلیون متر مربع فضای آموزشی در کشور ساخته شده که حاصل عزم جدی نظام، مردم، مسئولان و خیرین است آن هم در شرایطی که کشور از جنگ تحمیلی تا تحریم‌های ظالمانه را پشت سر گذاشته و همچنان با محدودیت منابع اعتباری مواجه است.

۷۸ درصد شهروندان علاقه‌مند هستند مالیات پرداختی آن‌ها در حوزه مدرسه‌سازی هزینه شود

رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور با بیان اینکه ۷۸ درصد شهروندان علاقه‌مند هستند مالیات پرداختی آن‌ها در حوزه مدرسه‌سازی هزینه شود ادامه داد: این نشان می‌دهد که مدرسه‌سازی یک مطالبه و خواست عمومی است، اما برای هدایت صحیح این مشارکت‌ها، نیازمند نقشه راه، استانداردها، سیاست‌گذاری‌ها و زیرساخت‌های فنی دقیق هستیم.

خان محمدی با تشریح مأموریت‌های اولیه سازمان نوسازی مدارس گفت: در قانون تأسیس این سازمان، موضوع جذب مشارکت‌ها پیش‌بینی نشده بود و مأموریت اصلی بر استانداردسازی، تدوین ضوابط فنی، نقشه‌ها و نظارت بر احداث فضاهای آموزشی، پرورشی و ورزشی متمرکز بود، اما با گذشت زمان و با رویکرد مردمی نظام جمهوری اسلامی، مشارکت مردم به یکی از ارکان اصلی مدرسه‌سازی تبدیل شد، همان نگاهی که از ابتدای انقلاب و با تأکید امام راحل بر آبادانی کشور شکل گرفت و در قالب جهاد سازندگی بروز یافت.

وی با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم در حوزه آموزش و پرورش افزود: رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه آموزش و پرورش مهم‌ترین موضوع کشور است، بر استفاده از ظرفیت مشارکت‌های مردمی و ارتباطات بین‌بخشی برای تحقق عدالت آموزشی تأکید دارد. منابع دولتی به‌تنهایی کفایت نمی‌کند و راه حل، کنار هم قرار گرفتن مردم، دولت و سایر بخش‌هاست.

تعریف ۷۹۰۰ پروژه در گام دوم مدرسه‌سازی 

خان محمدی با بیان اینکه در گام دوم نهضت مدرسه‌سازی، حدود ۷۹۰۰ پروژه تعریف شده که برای هر پروژه یک هیئت امنای مردمی تشکیل شده است ادامه داد: این پروژه‌ها صرفاً متکی به اعتبارات دولتی نیستند، بلکه بخشی از منابع از دولت، بخشی از اعتبارات ملی، بخشی از مسئولیت‌های اجتماعی، بخشی از منابع نفتی و سایر ظرفیت‌ها تأمین می‌شود و هیئت امنا متولی رساندن پروژه به نتیجه نهایی است. البته همه این اقدامات تحت نظارت فنی سازمان انجام می‌شود و در استانداردها هیچ‌گونه اغماضی صورت نخواهد گرفت.

۸۰ درصد مدارس نیازمند مقاوم‌سازی یا تخریب و بازسازی

۱۰۰ درصد سامانه‌های گرمایشی مدارس باید استانداردسازی شوند

رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور با اشاره به تعهدات برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این برنامه، سرانه فضای آموزشی باید به ۶.۱ متر مربع به ازای هر دانش‌آموز برسد، ۸۰ درصد مدارس نیازمند مقاوم‌سازی یا تخریب و بازسازی باید به استاندارد برسند، ۱۰۰ درصد سامانه‌های گرمایشی مدارس استانداردسازی شوند، سرانه فضای ورزشی به یک متر مربع افزایش یابد و ۵۰ درصد کلاس‌های مناطق محروم هوشمندسازی شوند.

وی ادامه داد: در برنامه هفتم توسعه، احکام بودجه‌ای مهمی برای سازمان نوسازی مدارس پیش‌بینی شده از جمله اختصاص ۲۰ درصد مالیات بر سیگار برای احداث فضاهای ورزشی، تخصیص دو دهم درصد از مالیات بر ارزش افزوده برای مدرسه‌سازی و تقویت اعتبارات تخریب، بازسازی و مقاوم‌سازی مدارس که پیش از این به دلیل کمبود منابع عملاً متوقف شده بود.

خان‌محمدی با اشاره به سایر احکام مهم برنامه هفتم گفت: بند پ ماده ۹۲ دولت را مکلف کرده در پروژه‌هایی که خیرین ۵۰ درصد آن را تأمین می‌کنند، ۵۰ درصد باقی‌مانده نیز توسط دولت تأمین شود. این حکم، مشوق مهمی برای افزایش مشارکت خیرین است. همچنین احکام مرتبط با توسعه فضاهای ورزشی موجب اجرای پروژه‌های ملی و استانی متعددی از جمله ساخت استخرها و سالن‌های ورزشی در استان‌های مختلف شده است.

وی با بیان اینکه برنامه هفتم توسعه نقشه راه است و تمام اقدامات سازمان در چارچوب اهداف کلان آن تعریف می‌شود افزود: هر موضوعی خارج از این مسیر، به حاشیه می‌رود و ما تمرکز خود را بر اجرای دقیق، مردمی و استاندارد برنامه‌ها برای رسیدن به عدالت آموزشی قرار داده‌ایم.

رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با تشریح آخرین وضعیت اعتبارات، مشارکت خیرین و برنامه‌های دولت در حوزه مدرسه‌سازی، گفت: اعتبارات دولتی به‌تنهایی پاسخگوی تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام خیرین نیست و به همین دلیل، مسیرهای جدیدی برای تأمین منابع از جمله مشوق‌های مالیاتی، مولدسازی املاک مازاد و افزایش سهم آموزش‌وپرورش از عوارض گاز در دستور کار قرار گرفته است.

وی با اشاره به موضوع اعتبار مالیاتی برای بنگاه‌های اقتصادی و بانک‌ها در حوزه مدرسه‌سازی افزود: قرار بر این بود هر میزان هزینه‌ای که بنگاه‌های اقتصادی و خیرین حقوقی در مدرسه‌سازی انجام می‌دهند، به‌عنوان اعتبار مالیاتی لحاظ شود؛ یعنی اگر مجموعه‌ای ۱۰۰ میلیارد تومان هزینه کند، این مبلغ به‌منزله پرداخت مالیات آن تلقی شود. این موضوع در ابتدا بند بسیار خوبی بود اما در دستورالعمل اجرایی تغییراتی ایجاد شد که موجب نارضایتی شد. با این حال دستور اصلاح داده شده و پیش‌بینی می‌شود برای سال آینده این مسیر شفاف‌تر شود و عدد مشخصی به سقف اعتبارات سازمان اضافه شود تا بتوان از این محل پروژه‌ها را پیش برد.

حکم قانونی در خصوص بازگرداندن املاک آموزشی در اختیار دستگاه‌ها به آموزش و پرورش 

رئیس سازمان نوسازی مدارس با اشاره به احکام قانونی مربوط به املاک در اختیار سایر دستگاه‌ها گفت: در ماده ۹۲ قانون، حکم بسیار راهبردی پیش‌بینی شده، به دستگاه‌هایی که املاک آموزشی در اختیار دارند یک سال فرصت داده شده تا این املاک را بازگردانند. در سال دوم مکاتبه برای تعیین تکلیف انجام می‌شود و اگر تا سال سوم املاک بازنگردد، به‌صورت خودکار معادل ارزش آن املاک از اعتبارات بودجه سنواتی همان دستگاه کسر و به اعتبارات سازمان نوسازی مدارس اضافه خواهد شد. این حکم می‌تواند بخش مهمی از مشکلات آموزش‌وپرورش را برطرف کند.

خان‌محمدی با تأکید بر ضرورت پرهیز از ساخت مدارس کوچک‌مقیاس گفت: احداث مدارس کوچک‌مقیاس باعث ایجاد مازاد فضا و در نهایت اختلال در ساماندهی و سازماندهی معلمان می‌شود. بر همین اساس بنا شده است ۲۰۰ مجتمع آموزشی بزرگ‌مقیاس از محل مولدسازی املاک مازاد، تجمیع مدارس تخریبی و کوچک، بودجه‌های سلامت، مسئولیت اجتماعی و اعتبارات مالیاتی ساخته شود. طراحی و نقشه‌های این مجتمع‌ها آغاز شده و اجرای آن‌ها در دستور کار قرار دارد.

وی با بیان اینکه این اقدامات در راستای اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه است ادامه داد: در بند دیگری از ماده ۹۲، سهم سازمان نوسازی مدارس از یک درصد عوارض گاز  به ۴۰ درصد افزایش یافته و در الحاق چهارم نیز پیش‌بینی شده این سهم به ۵۰ درصد برسد. مجموعه این احکام به‌گونه‌ای دیده شده که با هم‌افزایی منابع بتوان به اهداف تعیین‌شده نزدیک شد.

رشد ۵۰ درصدی اعتبارات هم پاسخگوی تورم مصالح ساختمانی و دستمزدها هم نیست

رئیس سازمان نوسازی مدارس با اشاره به رشد اعتبارات گفت: سال گذشته اعتبارات سازمان حدود سه برابر افزایش پیدا کرد. بودجه امسال هنوز نهایی نشده اما پیش‌بینی می‌شود حدود ۵۰ درصد افزایش داشته باشد. این افزایش اگرچه پاسخگوی تورم مصالح ساختمانی و دستمزدها نیست، اما حداقل باعث می‌شود عقب‌گرد نداشته باشیم.

خان‌محمدی با بیان اینکه این سؤال مطرح می‌شود که چرا دولت باید به خیرین متکی باشد افزود: واقعیت این است که گفتمان‌سازی رئیس‌جمهور در حوزه مدرسه‌سازی و توجه ویژه ایشان به خیرین، موجب افزایش انگیزه و مشارکت شده است. این موضوع هم شامل خیرین حقیقی و هم بنگاه‌های اقتصادی در قالب مسئولیت اجتماعی می‌شود.

وی با بیان اینکه مجموع تعهدات خیرین در سال گذشته حدود ۱۸ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان بود، اما تا ۱۵ روز پیش میزان تعهدات به ۲۴ هزار میلیارد تومان رسیده است ادامه داد: این تعهدات به‌تدریج محقق می‌شود و به مدرسه تبدیل خواهد شد که نشان‌دهنده توجه بالاترین سطح مدیریت کشور به موضوع مدرسه‌سازی است.

انجام تعهدات نیازمند سالانه ۹۰ همت اعتبار است

رئیس سازمان نوسازی مدارس با بیان اینکه اگر نوسازی مدارس بخواهد حداقل تکالیف قانونی خود را انجام دهد، سالانه حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد، در حالی که منابع فعلی حدود یک‌سوم این رقم است گفت: بنابراین ناچاریم با افزایش ظرفیت‌ها، استفاده از مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، مشارکت خیرین و اعتبارات مالیاتی این فاصله را جبران کنیم.

ساخت مدرسه استاندارد هزینه‌بر است

خان‌محمدی با بیان اینکه با یک‌سوم ظرفیت در حال حرکت هستیم و طبیعی است که مشکلات زیادی وجود دارد افزود: ساخت مدرسه استاندارد هزینه‌بر است و با هر موج تورمی، قیمت مصالح و دستمزدها افزایش پیدا می‌کند. با این حال، همراهی استانداران، فرمانداران و وزارت کشور باعث شده مدرسه‌سازی به یک اولویت ملی تبدیل شود.

وی در ادامه به پویش‌ها و اقدامات فرهنگی اشاره کرد و گفت: در حوزه مشارکت‌ها، طرح بساز مدرسه به‌عنوان یک فرایند فرهنگی، تربیتی و تبیینی آغاز شده است. دانش‌آموزان، شاعران، هنرمندان و علاقه‌مندان به کار خیر در این پویش شرکت کردند و بیش از ۹ هزار اثر ارسال شد. این رویداد با حضور رئیس‌جمهور برگزار شد و به یک جریان فرهنگی در حوزه مدرسه‌سازی تبدیل شد.

رئیس سازمان نوسازی مدارس با بیان اینکه در ۲۴ مهرماه، پویش به مدرسه، بساز مدرسه با کمک‌های خرد شکل گرفت و از محل همین کمک‌ها، یک مدرسه چهارکلاسه برای دانش‌آموزانی که در کانکس درس می‌خواندند، در استان خراسان رضوی ساخته شد ادامه داد: نام نیک‌اندیشان گمنام که حتی با مبالغ هزار تومانی مشارکت داشتند، در این مدرسه ثبت خواهد شد. همه استان‌ها پروژه‌های نیازمند جمع‌سپاری را در سامانه بارگذاری کرده‌اند. حتی در شورای عالی نماز نیز برخی استان‌ها برای ساخت نمازخانه معرفی شدند و این سامانه به‌عنوان یک موتور محرک برای جذب کمک‌های خرد در حال فعالیت است.

وی با بیان اینکه حدود ۸۸ بنگاه اقتصادی، مؤسسه خیریه و گروه جهادی در نشست‌های اخیر گرد هم آمدند و تعهدات جدیدی دادند که تفاهم‌نامه‌های آنها در حال امضا و ورود به فاز اجراست گفت: مولدسازی املاک مازاد در استان‌هایی مانند هرمزگان و خراسان رضوی آغاز شده است. در خراسان رضوی ۴۳ مدرسه از محل مولدسازی به مرحله تکمیل اسکلت و سفت‌کاری رسیده‌اند. این مسیر می‌تواند گره‌های جدی حوزه مدرسه‌سازی را باز کند.

وی با بیان اینکه هیچ فضای آموزشی مازاد یا زمین بلااستفاده‌ای به سرانه‌ای غیر از آموزشی تبدیل نخواهد شد افزود: زمین‌هایی که بلااستفاده و فاقد کارکرد آموزشی هستند، با تغییر کاربری و فروش، منابع آنها مجدداً در خدمت آموزش‌وپرورش قرار می‌گیرد.

خان‌محمدی با اشاره به جلسه‌ای که با خیرین در خراسان رضوی برگزار شد، گفت: در این جلسه تأکید شد که خیرین وارد میدان شده‌ و حتی املاک شخصی خود را برای ساخت مدرسه صلح می‌کنند. وقتی خیرین چنین ایثاری دارند، طبیعی است که دولت نیز از اموال مازاد خود برای رفاه دانش‌آموزان و فرهنگیان استفاده کند. این سیاست قطعی دولت چهاردهم است و با قوانین متقن و نظارت دقیق اجرا خواهد شد.

وی با بیان اینکه حدود ۳۰ درصد منابع نهضت مدرسه‌سازی از محل مولدسازی پیش‌بینی شده و همه استان‌ها مکلف شده‌اند گزارش‌های خود را ارائه دهند گفت: مجموعه این اقدامات نقطه آغاز مسیری است که می‌تواند آموزش‌وپرورش را به اهداف برنامه هفتم نزدیک کند.

رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با بیان اینکه عملکرد استان‌ها در حوزه نوسازی و توسعه فضاهای آموزشی به‌صورت مستمر رصد می‌شود و در این میان استان‌های هرمزگان، خراسان رضوی و قزوین از جمله استان‌هایی بودند که تلاش‌های مؤثری داشتند، گفت: برنامه‌ریزی شده است که از محل مولدسازی، حدود ۲۰۰ مجتمع بزرگ‌مقیاس احداث و از این طریق به ارتقای سرانه فضاهای آموزشی کمک شود. برای سال جاری نیز ردیف اعتباری مشخصی پیش‌بینی شده و تعهدی در حدود ۱۰۰۰ میلیارد تومان برای استان‌ها در نظر گرفته شده است تا ضمن جلوگیری از ناترازی، هرگونه افزایش اعتبار به مجموع اعتبارات استانی افزوده شود.

۵.۵۹، سرانه فضای آموزشی بدنبال کاهش جمعیت دانش‌آموزی و اجرای پروژه‌های نهضت توسعه عدالت آموزشی

وی با بیان اینکه سرانه یک شاخص ترکیبی است که هم به ساخت‌وساز و هم به تعداد دانش‌آموزان وابسته است افزود: افزایش جمعیت دانش‌آموزی موجب کاهش سرانه و افزایش فضاهای آموزشی منجر به رشد آن می‌شود. در عین حال، تغییرات جمعیتی، مهاجرت، ایجاد یا تعطیلی فرصت‌های شغلی، خشکسالی، مسائل زیست‌محیطی، امنیتی و اجتماعی باعث پیچیدگی این شاخص شده و سرانه را به شدت وابسته به مؤلفه‌های اجتماعی، فرهنگی و جمعیتی می‌کند. در برنامه هفتم توسعه، سرانه فضای آموزشی به میزان ۶.۱ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز پیش‌بینی شده است. این عدد در ابتدای برنامه ۵.۲۸ مترمربع بود و سال گذشته به ۵.۴۵ مترمربع رسید. بر اساس آخرین آمار که تا پایان آذرماه تجمیع شده، سرانه فعلی به ۵.۵۹ مترمربع افزایش یافته که بخشی از آن ناشی از کاهش جمعیت دانش‌آموزی و بخشی نتیجه اجرای پروژه‌های نهضت توسعه عدالت آموزشی است. این شاخص تا تثبیت جمعیت دانش‌آموزی در سال آینده به‌صورت لحظه‌ای قابل تغییر نیست.

تورم و افزایش لحظه‌ای هزینه‌ها از چالش‌های استانداردسازی سامانه‌های گرمایشی و سرمایشی مدارس

رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور با اشاره به طرح استانداردسازی سامانه‌های گرمایشی و سرمایشی مدارس گفت: در قالب آن بیش از ۲۴ هزار کلاس درس به بهره‌برداری می‌رسد. برای سال آینده نیز در صورت افزایش اعتبارات، هدف‌گذاری استانداردسازی حدود ۲۵ هزار کلاس درس انجام شده است. تورم و افزایش لحظه‌ای هزینه تجهیزات تأسیساتی از چالش‌های اصلی اجرای این طرح‌هاست، اما تمرکز ویژه‌ای بر استان چهارمحال و بختیاری و سایر مناطق هدف وجود دارد.

وی افزود: از مجموع کلاس‌های مشمول این طرح، حدود ۷۰۰۰ کلاس درس به‌صورت کامل استانداردسازی شده و سایر کلاس‌ها تحت تعمیرات اساسی قرار دارند. بسیاری از مدارس دارای سامانه‌هایی هستند که بیش از ۱۵ تا ۲۰ سال از عمر آنها گذشته و نیازمند بازسازی جدی‌اند. در این مسیر، مشارکت مردم، انجمن‌های اولیا و مربیان، خیرین و دلسوزان نقش مهمی ایفا کرده‌اند.

بخاری‌های گازی غیراستاندارد ۳۰ هزار کلاس درس با سامانه‌های گرمایشی استاندارد جایگزین می‌شوند

خان‌محمدی با اشاره به تفاهم‌نامه منعقدشده با شرکت ملی گاز ایران برای بهینه‌سازی مصرف سوخت افزود: این تفاهم‌نامه حدود ۴۵ روز پیش امضا شد و بر اساس آن، بخاری‌های گازی غیراستاندارد در بیش از ۳۰ هزار کلاس درس با سامانه‌های گرمایشی استاندارد جایگزین می‌شوند. این طرح بدون دریافت هزینه از آموزش و پرورش اجرا می‌شود و هم‌اکنون در استان‌هایی مانند کردستان، خراسان رضوی و فارس آغاز شده است. این اقدام گام بزرگی در جهت تحقق هدف استانداردسازی ۱۰۰ درصدی سامانه‌های گرمایشی مدارس تا پایان برنامه هفتم محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه در نهضت توسعه عدالت آموزشی حدود ۷۹۰۰ پروژه تعریف شده که از این تعداد، ۲۴۰۰ پروژه در مهرماه افتتاح شد ادامه داد: گام دوم این طرح با دستور رئیس‌جمهور حدود ۵۰ تا ۶۰ روز پیش آغاز شده و برای بیش از ۵۵۰۰ مدرسه برنامه‌ریزی شده است تا مهرماه سال آینده به بهره‌برداری برسند که رکن اصلی موفقیت این نهضت، مشارکت مردمی است. برای هر پروژه، هیئت امنایی متشکل از مدیر مدرسه، دانش‌آموزان، افراد معتمد و متمکن محلی، نمایندگان فرمانداری، بخشداری، دهیاری و ریش‌سفیدان روستا تشکیل می‌شود تا یک جمع محلی حول پروژه شکل بگیرد و آن را به سرانجام برساند.

خان‌محمدی با اشاره به اجرای طرح شهید عجمیان گفت: در تابستان امسال ۷۷ هزار کلاس درس تحت بهسازی و شاداب‌سازی قرار گرفتند که شامل رنگ‌آمیزی، دیوارنویسی، بهسازی محوطه، تعمیر سیستم روشنایی و تجهیزات بود. این اقدامات با اعتباری محدود، اما با رشدی حدود پنج‌برابری نسبت به آورده اولیه و با مشارکت گسترده خیرین انجام شد. گروه‌هایی از متخصصان به‌صورت داوطلبانه از روستایی به روستای دیگر و مدارس شبانه‌روزی مراجعه کرده و تمامی سیستم‌های تأسیساتی را تعمیر کردند؛ ظرفیتی بی‌نظیر که باید به‌درستی روایت شود.

وی با بیان اینکه هم‌اکنون پیشرفت فرایندی پروژه‌های نهضت به بیش از ۵۹ درصد رسیده و تمامی اطلاعات به‌صورت روزانه در سامانه مربوطه بارگذاری و قابل رصد است افزود: این سامانه برای نخستین بار در کشور، مبتنی بر ورود اطلاعات توسط مسئولان مردمی پروژه‌ها طراحی شده و پس از آن توسط سازمان تأیید می‌شود.

رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور همچنین از به‌کارگیری سازه‌های نوین برای افزایش سرعت اجرا خبر داد و گفت: با تفاهم‌نامه‌های منعقدشده با بنیاد علوی و آستان قدس رضوی، حدود ۳۴۰ پروژه با استفاده از بتن‌های سبک اتوکلاو شده در حال اجراست. در استان فارس، حدود ۷۰ مدرسه از این طریق جایگزین مدارس سنگی شده‌اند که ظرفیت بسیار مناسبی برای توسعه صنعتی‌سازی در کشور محسوب می‌شود.

ساماندهی ۳۰۰ مدرسه سنگی تا پایان امسال
 

وی با اشاره به ساماندهی مدارس کانکسی و سنگی اظهار کرد: مدارس کانکسی با پیشرفت حدود ۹۸ درصدی به پایان مسیر ساماندهی رسیده‌اند و مدارسی با بیش از ۱۰ دانش‌آموز در اولویت قرار دارند. از میان حدود ۷۰۰ مدرسه سنگی، ۳۰۰ مدرسه تا پایان سال ساماندهی خواهد شد و برای سایر مدارس نیز با مشارکت سپاه، بسیج و معاونت توسعه روستایی، تأمین مصالح در مناطق محروم انجام می‌شود تا این فرآیند تا پایان شهریورماه تکمیل شود.

منبع : اموزش و پرورش